محمد حسن خان اعتماد السلطنه
763
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
شانزده هزار تومان در سال تخمين كردهاند . نيز بسيار زيرك و سياستمدار و مردمدار بود و در تبريز نفوذ بسيار داشت . در قضيهء رژى او نيز كه به طرفدارى از حاج ميرزا محمد حسن شيرازى برخاسته بود نفوذ و قدرت فراوان يافت ، بطورىكه شاه براى اسكات مردم به او متوسل شد و او بنابر نفوذ ملائى كه داشت توانست جلوى اقدامات تند مردم را بگيرد ، ولى در عين حال قدرت او خود گرفتارىاى بود براى مردم چنان كه در قضيهاى كه مىخواست وقفى را از دست ورثهء قاضى تبريز بيرون آورد چيزى نمانده بود كه تبريز آشفته شود و بههرحال او براى قدرت خود حد و مرزى قائل نبود تا اينكه در ماه شعبان 1313 درگذشت و او را در مقبرهء سيد حمزه دفن كردند و بعد جنازهاش را به نجف بردند . شيخ محمد حسين قزوينى ( ص 210 - ص 156 چاپ اول ) ابن على طالقانى قزوينى از شاگردان صاحب جواهر و صاحب ضوابط و شيخ انصارى در 4 محرم 1281 در كربلا درگذشت و در مقبرهء ركن الدوله به خاك سپرده شد و او صاحب نتايج البدايع در شرح شرايع است و رسائلى در منطق ( فوايد الرضويه ، ج 2 ص 521 ) . از پسران او آقا شيخ موسى در كربلا مقيم بود و وارد و صادر داشت و با تقوى و پارسا بود . آقا شيخ يحيى به مشهد رفت و در آنجا مقيم شد و پسر ديگرش هم در شيراز بود ( سفرنامهء حاجى پيرزاده ، ج 2 ص 367 ) . حاج ميرزا مسيح طهرانى ( ص 210 - ص 156 چاپ اول ) پسر قاضى سعيد استرآبادى متولد 1193 و از شاگردان ميرزاى قمى . پس از فراغت از تحصيل در طهران اقامت نمود و مرجعيت يافت و اين همان است كه مردم را به هجوم به سفارت روسيه براى خلاص كردن زنان مسلمانى كه در آنجا توقيف بودند اجازه داد و در نتيجه گريباندوف سفير روسيه و افرادى از سفارت به قتل رسيدند و او به خواهش امپراطور روسيه از ايران تبعيد شد و به عتبات رفت و مدت هجده سال در تبعيد بود تا اينكه در 1263 در آنجا درگذشت . وى جد خانوادهء سعيد و مسجد جامعى طهران است . دختر ميرزا مسيح زن آقا شيخ على پسر ملا محمد جعفر چالميدانى بود ( الذريعه ، ج 12 ص 66 ) .